လမ္းေတြရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲ

“မီးပြိဳင့္ ကလည္းၾကာလုိက္တာကြာ”

“ေနကလည္း ပူလုိက္တာ”

“အလုပ္ေတာ့ေနာက္က်ပါၿပီ”

“ေသၿပီဆရာ ထပ္မိျပန္ၿပီ”

“ဪ လူျဖစ္ရတဲ့ဒုကၡ”

          ဒီအသံေတြဟာ လတ္တေလာကြၽန္ေတာ့ပါတ္ဝန္းက်င္မွာ ၾကားေနရတဲ့ ၾကားေနၾကအသံမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာႀကီးပူေႏြးလာမႈသာမက ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြေၾကာင့္ပါ။

          အထူးသျဖင့္ ဒီ၂၀၁၂ ေနာက္ပုိင္းကာလေတြမွာ ပုိၿပီးၾကားလာရတာပါ။ ျဖစ္ႏုိင္တာက ႏုိင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ စီးပြါးေရးပြင့္လင္းလာမႈ လူမႈေရးတုိးတက္လာမႈေတြေၾကာင့္ လူေတြဟာက႑ေပါင္းစံုမွာ ပုိမုိကူးလူးဆက္ဆံလာၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားခရီးသြားအေရအတြက္ တမဟုတ္ခ်င္းျမင့္တက္လာသလုိ တဖက္ကလည္း ဒီအတြက္အဆင္သင့္ျဖစ္မေနေသးပါဘူး။ အဓိက တခုကေတာ့လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးပါ။

          ျမန္မာႏုိင္ငံကၿမိဳ႕ျပလူတန္းစား အမ်ားစုဟာႏုိင္ငံတကာနဲ႔ယွဥ္ရင္ ဝင္ေငြနိမ့္က်ေသာ္လည္း PPP လုိ႔ေခၚတဲ့ဝယ္လုိအားကေတာ့ တန္းတူရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ကဆုိ ေမာ္ဒယ္နိမ့္ ကားတစီးကုိ ႏုိင္ငံတကာေစ်းႏႈန္းထက္ ၁၃ဆေပးၿပီးဝယ္ရပါတယ္။ တကယ္လုိ႔သာ ႏုိင္ငံတကာေစ်းႏႈန္း အတုိင္းဝယ္လုိ႔ရရင္ ၿမိဳ႕ျပလူတန္းစားရဲ႕ ၃ပံု၁ပံုေက်ာ္ဟာ ကုိယ္ပုိင္ကားစီးႏုိင္ပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းရွိလမ္းတစ္လမ္း

          ၂၀၁၂ ေရာက္တဲ့အခါမွာ ဒီအခြင့္အေရးဟာအမွန္တကယ္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ကားေဟာင္းကားသစ္လဲလွယ္မႈအစီအစဥ္ကစတင္ခဲ့ပါတယ္။ဒီကိစၥကေတာ ့အမွန္တကယ္လုိအပ္ပါတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ေမာ္ဒယ္နိမ့္ကားေဟာင္းေတြဟာ ကာဗြန္ထုတ္လႊတ္မႈမ်ားလုိ႔ပါဘဲ။ ဒီကာဗြန္ေတြဟာ အုိဇုန္းလႊာကုိပ်က္ဆီးေစၿပီး ကမၻာႀကီးကုိ ပုိမုိပူေႏြးလာေစပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ဒီေမာ္ဒယ္နိမ့္ကားေတြဟာဆီစားမ်ားပါတယ္။ဘ႑ာေရးႏွစ္စၿပီးမၾကာခင္မွာေတာ့ ကားေတြကုိ လြတ္လပ္စြာ ဝယ္ယူတင္သြင္းခြင့္ကုိ အစုိးရကခြင့္ျပဳလုိက္ပါတယ္။

          လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးေတြအဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘဲ ဒီလုိခြင့္ျပဳလုိက္တာဟာ အစုိးရရဲ႕ပထမအမွားပါ။ မိမိတုိင္းျပည္ရဲ႕အေျခအေနမွန္ကုိမသံုးသပ္ဘဲ အလ်င္စလုိဆံုးျဖတ္လုိက္ဟန္တူပါတယ္။

          ဒီေနာက္မွာေတာ့ အထူးသျဖင့္ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန လူထုဟာ ဒီယာဥ္္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈဒဏ္ကုိ ရုတ္တရက္ ပုိမုိခံစားလုိက္ရပါတယ္။ ကားစီးျပည္သူေတြဟာ မလုိလားအပ္ဘဲ အလုိလုိေဒါသထြက္မႈ၊ မေက်နပ္မႈေတြစတဲ့စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ျပသနာေတြကုိပါ ျဖစ္ေပၚလာေစၿပီး ရန္လုိမႈ၊ မွားရြင္းတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မႈကုိလုပ္ေဆာင္လာၾကပါတယ္။ယာဥ္တုိက္မႈေတြလည္းရုတ္တရက္ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕လမ္းအမ်ားစုဟာ ႏွစ္လမ္းသြားျဖစ္ၿပီး ကားေလးစီးယွဥ္သြားလုိ႔ရပါတယ္။ ဒါဟာႏုိင္ငံတကာရဲ႕ စံနဲ႔လည္းကုိက္ညီပါတယ္။ မကုိက္ညီတာက လူေနမႈအဆင့္အတန္းနဲ႔ လူထုရဲ႕သြားလာေရးအတြက္ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ခြင့္ပါ။

          ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေနလူအမ်ားစုဟာ မိမိတုိ႔ရဲ႕နိစၥဓူဝ ကိစၥအဝဝကုိ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔သြားလာရာမွာ ဘတ္စ္ကားကုိ အားထားရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈက ႀကီးမားတဲ့အဟန္႔အတားပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြေၾကာင့္ ျပည္သူေတြမွာ မိမိရဲ႕အခ်ိန္ ကုိ မိမိကုိယ္တုိင္ စီမံခန္႔ခြဲရာမွာ အခက္အခဲျဖစ္ေစလုိ႔ပါ။

          ခန္႔မွန္းထားတဲ့စာရင္းေတြအရ ဘတ္စ္ကားစီးသူ ဝန္ထမ္းျပည္သူတေယာက္ဟာ အၾကမ္းအားျဖင့္ သူ႔ရဲ႕တေန႔တာ၂၄နာရီ ထဲက ၂နာရီကုိ ဘတ္စ္ကားေပၚမွာ ၁နာရီကုိ မွတ္တုိင္ မွာကုန္ဆံုးရပါတယ္။ ဒါဟာသူ႔တေန႔တာရဲ႕ ၈ပံု ၁ပံုပါ။ အလုပ္လုပ္ခ်ိန္၊ စားေသာက္ခ်ိန္၊ အိပ္ခ်ိန္ ေတြကုိႏုတ္ လုိက္ရင္ ကုိယ္ပုိင္ခ်ိန္ဆုိတာမရွိသေလာက္ပါ။ ဆုိလုိတာကဒီလူေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ခ်ိန္ေတြကုိမလုိအပ္ဘဲ ကုန္ဆံုးေနရတာပါ။ ဒီရာစုႏွစ္ေတြမွာ ပ်မ္းမ်လူ႔သက္တမ္း ၆၀ ရွိပါတယ္။ ဒါကုိအေျခခံၿပီးတြက္ၾကည့္ရင္ အသက္၆၀ ထိ အလုပ္လုပ္ခဲ့ရတ ဲ့သူတေယာက္ဟာ ဒီလုိသာအခ်ိန္ေတြကုိ ကုန္ဆံုးခဲ့မယ္ဆုိ  သူ႔ဘဝရဲ႕ ၅ ႏွစ္နီးပါးက ဘတ္စ္ကားေပၚမွာနဲ႔မွတ္တုိင္မွာပါ။ ဒါဟာအျခားႏုိင္ငံေတြ အတြက္မျဖစ္ႏုိင္ေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္သူေတြအတြက္ေယဘူယ်အားျဖင့္မွန္ပါတယ္။

          ျပည္သူတေယာက္ ဒီလုိအခ်ိန္ေတြဆံုး႐ံႈးတာဟာ တုိင္းျပည္အတြတ္နစ္နာပါတယ္။ ဒီလူဟာအစုိးရဝန္ထမ္းတေယာက္ဆုိၾကပါစုိ႔။ သူတေယာက္ေနာက္က်တာဟာ က်န္တဲ့သူနဲ႔ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရမည့္ကိစၥ ေတြကုိေနာက္ဆုတ္သြားေစပါတယ္။ ဒါဟာ အစုိးရယႏၲယား လည္ပတ္မႈကုိ ေႏွးေကြးေစပါတယ္။ ဒီလုိဆုိအစုိးရနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကုိေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခြင့္ျပဳမိန္႔ေတြကုိေသာ္လည္းေကာင္း ေနာက္က်ေစတဲ့အတြက္ တုိင္းျပည္စီးပြါးေရးကုိထိခုိက္ေစပါတယ္။

Bus ကားေစာင့္ဆုိင္းေနျပည္သူမ်ား

         

 ဒါတင္မက ေျမာက္မ်ားလွစြာေသာ အခြင့္အလမ္းေတြအတြက္ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိအျမန္ဆံုးေျဖရွင္းရမွာပါ။ အစုိးရအေနနဲ႔လည္း ဒါေတြကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔အပူတျပင္းေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း Budget မလံုေလာက္မႈ၊ နည္းလမ္းမမွန္ကန္မႈ၊ စည္းစနစ္မက်မႈ၊ ျပည္သူပူးေပါင္းပါဝင္မႈမရွိျခင္း ေတြေၾကာင့္ ေႏွာင့္ေႏွးေနရပါတယ္။တေလာကဂ်ာနယ္တခုမွာ အစုိးရအရာရွိတဦးက ကားသြားကားလာမ်ားတဲ့လမ္းေတြမွာ အဝင္အထြက္ဂိတ္လုပ္ၿပီး ေမာ္ဒယ္ျမင့္ကုိယ္ပုိင္ကားေတြကုိ လမ္းအသံုးျပဳခေတာင္းခံျခင္းနဲ႔ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိေျဖရွင္းဖုိ႔လုပ္ေနပါတယ္။လက္ငင္းေပးစနစ္ ဒါမွမဟုတ္ႀကိဳတင္ေပးစနစ္နဲ႔လုပ္မွာလားအတိအက်မသိေသးပါဘူး။ လက္ငင္းေပးစနစ္က ပုိမုိပိတ္ဆုိ႔လာႏုိင္သလုိ၊ ႀကိဳတင္ေပးစနစ္ကလဲ ကားတုိင္းကုိစိစစ္ဖုိ႔အခက္အခဲရွိမွာပါ။

          ကမၻာေပၚမွာ ျပည္သူေတြဆီကအခြန္သိပ္ေကာက္ခံေလ့မရွိတဲ့ ရွားပါးအစုိးရေတြထဲမွာ ျမန္မာအစုိးရလဲပါဝင္ပါတယ္။အစုိးရ ဝန္ႀကီးဌာန ေတြထဲကမွဝင္ေငြရွာတဲ့ဌာနေတြထက္ ပုိက္ဆံသံုးစြဲရတဲ့ဌာနကထက္ဝက္ေက်ာ္ပါ။ ဒီBudget ေတြနဲ႔အစုိးရယႏၲယားကုိ လည္ပါတ္ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အျခားတုိးခ်ဲ႕ Infrastructure ေတြေဆာက္ဖုိ႔ အပုိေငြမရွိပါဘူး။ အက်င့္ပ်က္ခ်စားမႈ၊ အခြန္တိမ္းေရွာင္မႈ၊ ဥပေဒလက္တလံုးျခားလုပ္မႈေတြကလဲ ရွိေနတာပါ။

       ခုလက္ရွိသတ္မွက္ခ်ိန္အတြင္းမၿပီးစီးႏုိင္တဲ့ကုန္းေက်ာ္တံတားစီမံကိန္းေတြကုိၾကည့္ရင္သိႏုိင္ပါတယ္။ ဒီကုန္းေက်ာ္တံတားေတြေဆာက္ဖုိ႔ အစုိးရဟာBudget မရွိတဲ့အတြက္ ကားေတြသြင္းခုိင္းၿပီးအခြန္ေကာက္ပါတယ္။ ကားေတြကုိအရင္သြင္းခုိင္းလုိက္တာဟာ ဒီျပသနာရဲ႕အစပါ။ Budgetရရွိသြားေသာ္လည္း ဒီစီမံကိန္းေတြေဆာက္တဲ့ေနရာေတြမွာသာမက ၿမိဳ႕အႏံွ႔မွာ ယဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြျဖစ္လာပါတယ္။ စီမံကိန္းအတြက္လုိအပ္တဲ့ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းေတြသယ္ယူရာမွာပါ အခက္အခဲေတြရွိေနပါတယ္။

          ခုထိလည္းကားေတြကုိတင္သြင္းခြင့္ေပးေနဆဲပါ။ေနာက္ပုိင္းဒီထပ္ပုိဆုိးလာႏုိင္ပါတယ္။ လက္ရွိစာရင္းဇယားေတြအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ကားစီးေရ၂သိန္းနီးပါးရွိပါတယ္။ကုန္းေက်ာ္စီမံကိန္းေတြကလဲ ထိထိေရာက္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးႏုိင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။လူနာတင္ယာဥ္ေတြနဲ႔ မီးသတ္ကားေတြအတြက္ေတာ့ ဒီလုိပိတ္ဆုိ႔မႈေတြဟာေကာင္းတဲ့အက်ဳိးဆက္ကုိေပးမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံတကာမွာဆုိ လူတုိင္းကားစီးႏုိင္ေပမဲ့ ဒီလုိျပသနာေတြမျဖစ္ေအာင္တဖတ္ကလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ-စင္ကာပူႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ ယာဥ္ရပ္နားစရိတ္ေတြတုိးျမႇင့္ထားတာ၊ ဂ်ပန္မွာဆုိရင္ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းေတြ ႀကီးျမင့္ေအာင္လုပ္ထားတာမ်ဳိးေတြပါ။

          ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ေလာင္စာဆီေစ်းေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာထက္သက္သာတဲ့အျပင္ ယာဥ္ရပ္နားဖုိ႔အတြက္လဲ စရိတ္ေတြေပးစရာမလုိတဲ့ေနရာကအမ်ားစုပါ။ဒီေတာ့ဒါေတြကုိထိန္းခ်ဳပ္ရမွာပါ။ အရင္ဆံုးကားတင္သြင္းခြင့္ကုိကန္႔သတ္ရမွာပါ။ကားသြားကားလာမ်ားတဲ့ေနရာေတြမွာမလုိအပ္ဘဲယာဥ္ရပ္နားမႈကုိတားဆီးရမွာပါ။ေနာက္နည္းလမ္းကေတာ့ ေလာင္စာဆီေတြကုိေစ်းႏႈန္းျမႇင့္တင္လုိက္တာပါ။ ဒီထဲမွာ ဘတ္စ္ကား၊ လူနာတင္ယာဥ္၊ နာေရးဝန္ေဆာင္မႈယာဥ္ နဲ႔ အစုိးရသံုးယာဥ္ေတြအျပင္ အျခားအမွန္တကယ္အသံုးျပဳရမဲ့ယာဥ္ေတြမပါဝင္ပါဘူး။ ဒီအတြက္သီးသန္႔ေစ်းႏႈန္းရွိမွာပါ။ ဒီလုိလုပ္ရင္ အရင္ကလုိ ေလာင္စာဆီေမွာင္ခုိေရာင္းဝယ္မႈေတြ ပုိမ်ားလာႏုိင္ေပမဲ့ အစုိးရအေနနဲ႔ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူတာေတြလုပ္ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ရင္ရႏုိင္ပါတယ္။မီးသာမွန္ေအာင္ေပးၿပီး သင့္တင့္တဲ့ႏႈန္းနဲ႔ေကာက္ခံမယ္အဆုိရင္ အျခားစက္ကိရိယာေတြအတြက္လဲ ေလာင္စာဆီမလုိအပ္ေတာ့ပါဘူး။

          ဒီလုိဆုိကုိယ္ပုိင္ကားအသံုးျပဳလုိသူေတြနည္းသြားမွာပါ။ တုိင္းျပည္အေနျဖင့္လည္း မိမိတုိ႔မခ်က္ႏုိင္တဲ့ေလာင္စာဆီေတြကုိ ျပည္ပကအရင္ကေလာက္ မတင္သြင္းရေတာ့တဲ့အတြက္ႏုိင္ငံျခားေငြပုိထြက္လာမွာပါ။ ေနာက္တခ်က္က မိမိတုိ႔ရဲ႕ဓာတ္ေငြ႕ေတြေရာင္းၿပီး ေလာင္စာဆီမဝယ္ရေတာ့ပါဘူး။ ဓာတ္ေငြ႕ေတြကုိမေရာင္းေတာ့ဘဲ မီးလင္းဖုိ႔အတြက္သံုးႏုိင္ပါတယ္။ မီးမွန္ေအာင္ေပးႏုိင္လုိ႔ စက္ရံုအလုပ္ရံုေတြပံုမွန္လည္ပတ္ႏုိင္ရင္ ႏုိင္ငံျခားေစ်းကြက္ကုိတင္ပုိ႔ႏုိင္မွာပါ။ ဒါဆုိဝန္ထမ္းေတြဟာ အလုပ္အကုိင္ခုိင္မွာလာၿပီးဝင္ေငြလည္းတုိးတက္လာမွာပါ။ ဒါဆုိသူတုိ႔ဆီက မွ်တတဲ့မွန္မွန္ကန္ကန္ အခြန္ေကာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဆုိအစုိးရဟာ Budget ရရွိလာလုိ႔ မိမိတုိ႔သယံဇာတေတြကုိေရာင္းစရာမလုိတဲ့အျပင္ အျခားInfrastructure ေတြကုိပါအလ်င္မလုိဘဲ ေသခ်ာသံုးသပ္ၿပီးတည္ေဆာက္လာႏုိင္မွာပါ။

စင္ကာပူ၏ MRTစနစ္မ်ား

ေနာက္တခုကႏုိင္ငံတုိင္းမွာ အသံုးျပဳေနတဲ့ ၿမိဳ႕ပတ္ရထားလမ္းစနစ္ပါ။ ႏုိင္ငံတကာမွာ

 MRTလုိ႔ေခၚတဲ့အျမန္ရထားကြန္ရက္ေတြကုိအဓိကထားၿပီးသံုးၾကပါတယ္။ မိမိတုိ႔ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ဆုိ အလြန္ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားျပားမွာ အေသအခ်ာပါ။ သုိ႔ေသာ္လမ္းေတြ တုိးခ်ဲ႕သလုိ၊ ကုန္းေက်ာ္စီမံကိန္းေတြလုိ စီမံကိန္းကာလမွာ  ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ မ်ားျပားေစမွာမဟုတ္ပါဘူး။ကမၻာ့ဘဏ္၊ IMF၊ ADB တုိ႔ဆီကလည္းေငြေခ်းယူႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ဒီလုိစနစ္ေတြအတြက္ ထုိက္သင့္တဲ့အက်ဳိးအျမတ္သာ ယူၿပီးကူညီမဲ့ႏုိင္ငံေတြလဲရွိပါတယ္။

အေျခခံလူတန္းစားဟာတိက်မႈမရွိတဲ့ၿမိဳ႕ပတ္ရထားေတြကုိအားထားရပါတယ္

          ဒါေတြဟာအမွန္ကေတာ့ ဆင္းရဲခ်မ္းသာကြာဟမႈ၊ ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈမညီမွ်မႈ၊ လူဦးေရသိပ္သည္းဆ ကြာဟမႈေတြေၾကာင့္ကအဓိကပါ။ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးသာေကာင္းမြန္ပါက ေနရာဆုိတာအဓိကသိပ္မက်ေတာ့ပါဘူး။ ဂ်ပန္တုိ႔တရုတ္တုိ႔ဆုိရင္ မိမိေနထုိင္ရာၿမိဳ႕ကေန အျခားၿမိဳ႕ကုိ ေန႔တုိင္းရံုးတက္ရံုးဆင္းလုပ္သူေတြကအမ်ားစုပါ။ ေနာက္ဒီႏုိင္ငံေတြမွာ ဘတ္စ္ကားခက ရထားခထက္အလြန္တရာေစ်းႀကီးလွပါတယ္။

 ဒါေၾကာင့္ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈဒဏ္ေတြကုိ အစုိးရအေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုနဲ႔အနီးကပ္ပူးေပါင္းၿပီး အျမန္ဆံုးထိထိေရာက္ေရာက္ ေျဖရွင္းဖုိ႔ တုိက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။

                                                                                                ဆင္ျဖဴရွင္

                                                                                                ၂၅၊၁၂၊၂၀၁၂