Tuesday, December 25, 2012

လမ္းေတြရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲ

“မီးပြိဳင့္ ကလည္းၾကာလုိက္တာကြာ”
“ေနကလည္း ပူလုိက္တာ”
“အလုပ္ေတာ့ေနာက္က်ပါၿပီ”
“ေသၿပီဆရာ ထပ္မိျပန္ၿပီ”
“ဪ လူျဖစ္ရတဲ့ဒုကၡ”
          ဒီအသံေတြဟာ လတ္တေလာကြၽန္ေတာ့ပါတ္ဝန္းက်င္မွာ ၾကားေနရတဲ့ ၾကားေနၾကအသံမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာႀကီးပူေႏြးလာမႈသာမက ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြေၾကာင့္ပါ။
          အထူးသျဖင့္ ဒီ၂၀၁၂ ေနာက္ပုိင္းကာလေတြမွာ ပုိၿပီးၾကားလာရတာပါ။ ျဖစ္ႏုိင္တာက ႏုိင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ စီးပြါးေရးပြင့္လင္းလာမႈ လူမႈေရးတုိးတက္လာမႈေတြေၾကာင့္ လူေတြဟာက႑ေပါင္းစံုမွာ ပုိမုိကူးလူးဆက္ဆံလာၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားခရီးသြားအေရအတြက္ တမဟုတ္ခ်င္းျမင့္တက္လာသလုိ တဖက္ကလည္း ဒီအတြက္အဆင္သင့္ျဖစ္မေနေသးပါဘူး။ အဓိက တခုကေတာ့လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးပါ။
          ျမန္မာႏုိင္ငံကၿမိဳ႕ျပလူတန္းစား အမ်ားစုဟာႏုိင္ငံတကာနဲ႔ယွဥ္ရင္ ဝင္ေငြနိမ့္က်ေသာ္လည္း PPP လုိ႔ေခၚတဲ့ဝယ္လုိအားကေတာ့ တန္းတူရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ကဆုိ ေမာ္ဒယ္နိမ့္ ကားတစီးကုိ ႏုိင္ငံတကာေစ်းႏႈန္းထက္ ၁၃ဆေပးၿပီးဝယ္ရပါတယ္။ တကယ္လုိ႔သာ ႏုိင္ငံတကာေစ်းႏႈန္း အတုိင္းဝယ္လုိ႔ရရင္ ၿမိဳ႕ျပလူတန္းစားရဲ႕ ၃ပံု၁ပံုေက်ာ္ဟာ ကုိယ္ပုိင္ကားစီးႏုိင္ပါတယ္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းရွိလမ္းတစ္လမ္း

          ၂၀၁၂ ေရာက္တဲ့အခါမွာ ဒီအခြင့္အေရးဟာအမွန္တကယ္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ကားေဟာင္းကားသစ္လဲလွယ္မႈအစီအစဥ္ကစတင္ခဲ့ပါတယ္။ဒီကိစၥကေတာ ့အမွန္တကယ္လုိအပ္ပါတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ေမာ္ဒယ္နိမ့္ကားေဟာင္းေတြဟာ ကာဗြန္ထုတ္လႊတ္မႈမ်ားလုိ႔ပါဘဲ။ ဒီကာဗြန္ေတြဟာ အုိဇုန္းလႊာကုိပ်က္ဆီးေစၿပီး ကမၻာႀကီးကုိ ပုိမုိပူေႏြးလာေစပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ဒီေမာ္ဒယ္နိမ့္ကားေတြဟာဆီစားမ်ားပါတယ္။ဘ႑ာေရးႏွစ္စၿပီးမၾကာခင္မွာေတာ့ ကားေတြကုိ လြတ္လပ္စြာ ဝယ္ယူတင္သြင္းခြင့္ကုိ အစုိးရကခြင့္ျပဳလုိက္ပါတယ္။
          လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးေတြအဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘဲ ဒီလုိခြင့္ျပဳလုိက္တာဟာ အစုိးရရဲ႕ပထမအမွားပါ။ မိမိတုိင္းျပည္ရဲ႕အေျခအေနမွန္ကုိမသံုးသပ္ဘဲ အလ်င္စလုိဆံုးျဖတ္လုိက္ဟန္တူပါတယ္။
          ဒီေနာက္မွာေတာ့ အထူးသျဖင့္ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန လူထုဟာ ဒီယာဥ္္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈဒဏ္ကုိ ရုတ္တရက္ ပုိမုိခံစားလုိက္ရပါတယ္။ ကားစီးျပည္သူေတြဟာ မလုိလားအပ္ဘဲ အလုိလုိေဒါသထြက္မႈ၊ မေက်နပ္မႈေတြစတဲ့စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ျပသနာေတြကုိပါ ျဖစ္ေပၚလာေစၿပီး ရန္လုိမႈ၊ မွားရြင္းတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မႈကုိလုပ္ေဆာင္လာၾကပါတယ္။ယာဥ္တုိက္မႈေတြလည္းရုတ္တရက္ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕လမ္းအမ်ားစုဟာ ႏွစ္လမ္းသြားျဖစ္ၿပီး ကားေလးစီးယွဥ္သြားလုိ႔ရပါတယ္။ ဒါဟာႏုိင္ငံတကာရဲ႕ စံနဲ႔လည္းကုိက္ညီပါတယ္။ မကုိက္ညီတာက လူေနမႈအဆင့္အတန္းနဲ႔ လူထုရဲ႕သြားလာေရးအတြက္ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ခြင့္ပါ။
          ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေနလူအမ်ားစုဟာ မိမိတုိ႔ရဲ႕နိစၥဓူဝ ကိစၥအဝဝကုိ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔သြားလာရာမွာ ဘတ္စ္ကားကုိ အားထားရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈက ႀကီးမားတဲ့အဟန္႔အတားပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြေၾကာင့္ ျပည္သူေတြမွာ မိမိရဲ႕အခ်ိန္ ကုိ မိမိကုိယ္တုိင္ စီမံခန္႔ခြဲရာမွာ အခက္အခဲျဖစ္ေစလုိ႔ပါ။
          ခန္႔မွန္းထားတဲ့စာရင္းေတြအရ ဘတ္စ္ကားစီးသူ ဝန္ထမ္းျပည္သူတေယာက္ဟာ အၾကမ္းအားျဖင့္ သူ႔ရဲ႕တေန႔တာ၂၄နာရီ ထဲက ၂နာရီကုိ ဘတ္စ္ကားေပၚမွာ ၁နာရီကုိ မွတ္တုိင္ မွာကုန္ဆံုးရပါတယ္။ ဒါဟာသူ႔တေန႔တာရဲ႕ ၈ပံု ၁ပံုပါ။ အလုပ္လုပ္ခ်ိန္၊ စားေသာက္ခ်ိန္၊ အိပ္ခ်ိန္ ေတြကုိႏုတ္ လုိက္ရင္ ကုိယ္ပုိင္ခ်ိန္ဆုိတာမရွိသေလာက္ပါ။ ဆုိလုိတာကဒီလူေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ခ်ိန္ေတြကုိမလုိအပ္ဘဲ ကုန္ဆံုးေနရတာပါ။ ဒီရာစုႏွစ္ေတြမွာ ပ်မ္းမ်လူ႔သက္တမ္း ၆၀ ရွိပါတယ္။ ဒါကုိအေျခခံၿပီးတြက္ၾကည့္ရင္ အသက္၆၀ ထိ အလုပ္လုပ္ခဲ့ရတ ဲ့သူတေယာက္ဟာ ဒီလုိသာအခ်ိန္ေတြကုိ ကုန္ဆံုးခဲ့မယ္ဆုိ  သူ႔ဘဝရဲ႕ ၅ ႏွစ္နီးပါးက ဘတ္စ္ကားေပၚမွာနဲ႔မွတ္တုိင္မွာပါ။ ဒါဟာအျခားႏုိင္ငံေတြ အတြက္မျဖစ္ႏုိင္ေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္သူေတြအတြက္ေယဘူယ်အားျဖင့္မွန္ပါတယ္။
          ျပည္သူတေယာက္ ဒီလုိအခ်ိန္ေတြဆံုး႐ံႈးတာဟာ တုိင္းျပည္အတြတ္နစ္နာပါတယ္။ ဒီလူဟာအစုိးရဝန္ထမ္းတေယာက္ဆုိၾကပါစုိ႔။ သူတေယာက္ေနာက္က်တာဟာ က်န္တဲ့သူနဲ႔ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရမည့္ကိစၥ ေတြကုိေနာက္ဆုတ္သြားေစပါတယ္။ ဒါဟာ အစုိးရယႏၲယား လည္ပတ္မႈကုိ ေႏွးေကြးေစပါတယ္။ ဒီလုိဆုိအစုိးရနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကုိေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခြင့္ျပဳမိန္႔ေတြကုိေသာ္လည္းေကာင္း ေနာက္က်ေစတဲ့အတြက္ တုိင္းျပည္စီးပြါးေရးကုိထိခုိက္ေစပါတယ္။
Bus ကားေစာင့္ဆုိင္းေနျပည္သူမ်ား
         
 ဒါတင္မက ေျမာက္မ်ားလွစြာေသာ အခြင့္အလမ္းေတြအတြက္ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိအျမန္ဆံုးေျဖရွင္းရမွာပါ။ အစုိးရအေနနဲ႔လည္း ဒါေတြကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔အပူတျပင္းေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း Budget မလံုေလာက္မႈ၊ နည္းလမ္းမမွန္ကန္မႈ၊ စည္းစနစ္မက်မႈ၊ ျပည္သူပူးေပါင္းပါဝင္မႈမရွိျခင္း ေတြေၾကာင့္ ေႏွာင့္ေႏွးေနရပါတယ္။တေလာကဂ်ာနယ္တခုမွာ အစုိးရအရာရွိတဦးက ကားသြားကားလာမ်ားတဲ့လမ္းေတြမွာ အဝင္အထြက္ဂိတ္လုပ္ၿပီး ေမာ္ဒယ္ျမင့္ကုိယ္ပုိင္ကားေတြကုိ လမ္းအသံုးျပဳခေတာင္းခံျခင္းနဲ႔ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိေျဖရွင္းဖုိ႔လုပ္ေနပါတယ္။လက္ငင္းေပးစနစ္ ဒါမွမဟုတ္ႀကိဳတင္ေပးစနစ္နဲ႔လုပ္မွာလားအတိအက်မသိေသးပါဘူး။ လက္ငင္းေပးစနစ္က ပုိမုိပိတ္ဆုိ႔လာႏုိင္သလုိ၊ ႀကိဳတင္ေပးစနစ္ကလဲ ကားတုိင္းကုိစိစစ္ဖုိ႔အခက္အခဲရွိမွာပါ။
          ကမၻာေပၚမွာ ျပည္သူေတြဆီကအခြန္သိပ္ေကာက္ခံေလ့မရွိတဲ့ ရွားပါးအစုိးရေတြထဲမွာ ျမန္မာအစုိးရလဲပါဝင္ပါတယ္။အစုိးရ ဝန္ႀကီးဌာန ေတြထဲကမွဝင္ေငြရွာတဲ့ဌာနေတြထက္ ပုိက္ဆံသံုးစြဲရတဲ့ဌာနကထက္ဝက္ေက်ာ္ပါ။ ဒီBudget ေတြနဲ႔အစုိးရယႏၲယားကုိ လည္ပါတ္ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အျခားတုိးခ်ဲ႕ Infrastructure ေတြေဆာက္ဖုိ႔ အပုိေငြမရွိပါဘူး။ အက်င့္ပ်က္ခ်စားမႈ၊ အခြန္တိမ္းေရွာင္မႈ၊ ဥပေဒလက္တလံုးျခားလုပ္မႈေတြကလဲ ရွိေနတာပါ။
       ခုလက္ရွိသတ္မွက္ခ်ိန္အတြင္းမၿပီးစီးႏုိင္တဲ့ကုန္းေက်ာ္တံတားစီမံကိန္းေတြကုိၾကည့္ရင္သိႏုိင္ပါတယ္။ ဒီကုန္းေက်ာ္တံတားေတြေဆာက္ဖုိ႔ အစုိးရဟာBudget မရွိတဲ့အတြက္ ကားေတြသြင္းခုိင္းၿပီးအခြန္ေကာက္ပါတယ္။ ကားေတြကုိအရင္သြင္းခုိင္းလုိက္တာဟာ ဒီျပသနာရဲ႕အစပါ။ Budgetရရွိသြားေသာ္လည္း ဒီစီမံကိန္းေတြေဆာက္တဲ့ေနရာေတြမွာသာမက ၿမိဳ႕အႏံွ႔မွာ ယဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြျဖစ္လာပါတယ္။ စီမံကိန္းအတြက္လုိအပ္တဲ့ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းေတြသယ္ယူရာမွာပါ အခက္အခဲေတြရွိေနပါတယ္။
          ခုထိလည္းကားေတြကုိတင္သြင္းခြင့္ေပးေနဆဲပါ။ေနာက္ပုိင္းဒီထပ္ပုိဆုိးလာႏုိင္ပါတယ္။ လက္ရွိစာရင္းဇယားေတြအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ကားစီးေရ၂သိန္းနီးပါးရွိပါတယ္။ကုန္းေက်ာ္စီမံကိန္းေတြကလဲ ထိထိေရာက္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးႏုိင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။လူနာတင္ယာဥ္ေတြနဲ႔ မီးသတ္ကားေတြအတြက္ေတာ့ ဒီလုိပိတ္ဆုိ႔မႈေတြဟာေကာင္းတဲ့အက်ဳိးဆက္ကုိေပးမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံတကာမွာဆုိ လူတုိင္းကားစီးႏုိင္ေပမဲ့ ဒီလုိျပသနာေတြမျဖစ္ေအာင္တဖတ္ကလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ-စင္ကာပူႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ ယာဥ္ရပ္နားစရိတ္ေတြတုိးျမႇင့္ထားတာ၊ ဂ်ပန္မွာဆုိရင္ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းေတြ ႀကီးျမင့္ေအာင္လုပ္ထားတာမ်ဳိးေတြပါ။
          ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ေလာင္စာဆီေစ်းေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာထက္သက္သာတဲ့အျပင္ ယာဥ္ရပ္နားဖုိ႔အတြက္လဲ စရိတ္ေတြေပးစရာမလုိတဲ့ေနရာကအမ်ားစုပါ။ဒီေတာ့ဒါေတြကုိထိန္းခ်ဳပ္ရမွာပါ။ အရင္ဆံုးကားတင္သြင္းခြင့္ကုိကန္႔သတ္ရမွာပါ။ကားသြားကားလာမ်ားတဲ့ေနရာေတြမွာမလုိအပ္ဘဲယာဥ္ရပ္နားမႈကုိတားဆီးရမွာပါ။ေနာက္နည္းလမ္းကေတာ့ ေလာင္စာဆီေတြကုိေစ်းႏႈန္းျမႇင့္တင္လုိက္တာပါ။ ဒီထဲမွာ ဘတ္စ္ကား၊ လူနာတင္ယာဥ္၊ နာေရးဝန္ေဆာင္မႈယာဥ္ နဲ႔ အစုိးရသံုးယာဥ္ေတြအျပင္ အျခားအမွန္တကယ္အသံုးျပဳရမဲ့ယာဥ္ေတြမပါဝင္ပါဘူး။ ဒီအတြက္သီးသန္႔ေစ်းႏႈန္းရွိမွာပါ။ ဒီလုိလုပ္ရင္ အရင္ကလုိ ေလာင္စာဆီေမွာင္ခုိေရာင္းဝယ္မႈေတြ ပုိမ်ားလာႏုိင္ေပမဲ့ အစုိးရအေနနဲ႔ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူတာေတြလုပ္ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ရင္ရႏုိင္ပါတယ္။မီးသာမွန္ေအာင္ေပးၿပီး သင့္တင့္တဲ့ႏႈန္းနဲ႔ေကာက္ခံမယ္အဆုိရင္ အျခားစက္ကိရိယာေတြအတြက္လဲ ေလာင္စာဆီမလုိအပ္ေတာ့ပါဘူး။
          ဒီလုိဆုိကုိယ္ပုိင္ကားအသံုးျပဳလုိသူေတြနည္းသြားမွာပါ။ တုိင္းျပည္အေနျဖင့္လည္း မိမိတုိ႔မခ်က္ႏုိင္တဲ့ေလာင္စာဆီေတြကုိ ျပည္ပကအရင္ကေလာက္ မတင္သြင္းရေတာ့တဲ့အတြက္ႏုိင္ငံျခားေငြပုိထြက္လာမွာပါ။ ေနာက္တခ်က္က မိမိတုိ႔ရဲ႕ဓာတ္ေငြ႕ေတြေရာင္းၿပီး ေလာင္စာဆီမဝယ္ရေတာ့ပါဘူး။ ဓာတ္ေငြ႕ေတြကုိမေရာင္းေတာ့ဘဲ မီးလင္းဖုိ႔အတြက္သံုးႏုိင္ပါတယ္။ မီးမွန္ေအာင္ေပးႏုိင္လုိ႔ စက္ရံုအလုပ္ရံုေတြပံုမွန္လည္ပတ္ႏုိင္ရင္ ႏုိင္ငံျခားေစ်းကြက္ကုိတင္ပုိ႔ႏုိင္မွာပါ။ ဒါဆုိဝန္ထမ္းေတြဟာ အလုပ္အကုိင္ခုိင္မွာလာၿပီးဝင္ေငြလည္းတုိးတက္လာမွာပါ။ ဒါဆုိသူတုိ႔ဆီက မွ်တတဲ့မွန္မွန္ကန္ကန္ အခြန္ေကာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဆုိအစုိးရဟာ Budget ရရွိလာလုိ႔ မိမိတုိ႔သယံဇာတေတြကုိေရာင္းစရာမလုိတဲ့အျပင္ အျခားInfrastructure ေတြကုိပါအလ်င္မလုိဘဲ ေသခ်ာသံုးသပ္ၿပီးတည္ေဆာက္လာႏုိင္မွာပါ။
စင္ကာပူ၏ MRTစနစ္မ်ား

ေနာက္တခုကႏုိင္ငံတုိင္းမွာ အသံုးျပဳေနတဲ့ ၿမိဳ႕ပတ္ရထားလမ္းစနစ္ပါ။ ႏုိင္ငံတကာမွာ
 MRTလုိ႔ေခၚတဲ့အျမန္ရထားကြန္ရက္ေတြကုိအဓိကထားၿပီးသံုးၾကပါတယ္။ မိမိတုိ႔ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ဆုိ အလြန္ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားျပားမွာ အေသအခ်ာပါ။ သုိ႔ေသာ္လမ္းေတြ တုိးခ်ဲ႕သလုိ၊ ကုန္းေက်ာ္စီမံကိန္းေတြလုိ စီမံကိန္းကာလမွာ  ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ မ်ားျပားေစမွာမဟုတ္ပါဘူး။ကမၻာ့ဘဏ္၊ IMF၊ ADB တုိ႔ဆီကလည္းေငြေခ်းယူႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ဒီလုိစနစ္ေတြအတြက္ ထုိက္သင့္တဲ့အက်ဳိးအျမတ္သာ ယူၿပီးကူညီမဲ့ႏုိင္ငံေတြလဲရွိပါတယ္။
အေျခခံလူတန္းစားဟာတိက်မႈမရွိတဲ့ၿမိဳ႕ပတ္ရထားေတြကုိအားထားရပါတယ္

          ဒါေတြဟာအမွန္ကေတာ့ ဆင္းရဲခ်မ္းသာကြာဟမႈ၊ ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈမညီမွ်မႈ၊ လူဦးေရသိပ္သည္းဆ ကြာဟမႈေတြေၾကာင့္ကအဓိကပါ။ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးသာေကာင္းမြန္ပါက ေနရာဆုိတာအဓိကသိပ္မက်ေတာ့ပါဘူး။ ဂ်ပန္တုိ႔တရုတ္တုိ႔ဆုိရင္ မိမိေနထုိင္ရာၿမိဳ႕ကေန အျခားၿမိဳ႕ကုိ ေန႔တုိင္းရံုးတက္ရံုးဆင္းလုပ္သူေတြကအမ်ားစုပါ။ ေနာက္ဒီႏုိင္ငံေတြမွာ ဘတ္စ္ကားခက ရထားခထက္အလြန္တရာေစ်းႀကီးလွပါတယ္။
 ဒါေၾကာင့္ ဒီယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈဒဏ္ေတြကုိ အစုိးရအေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုနဲ႔အနီးကပ္ပူးေပါင္းၿပီး အျမန္ဆံုးထိထိေရာက္ေရာက္ ေျဖရွင္းဖုိ႔ တုိက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။
                                                                                                ဆင္ျဖဴရွင္
                                                                                                ၂၅၊၁၂၊၂၀၁၂
         
         

Sunday, October 14, 2012

ပထဝီႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ



ပထဝီႏုိင္ငံေရး

ပထဝီႏုိင္ငံေရး(Geopolitic) ဆုိတဲ့ဘာသာရပ္ဆုိတာဟာ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံရဲ႕တည္ေနရာ၊အက်ယ္အဝန္း၊ လူဦးေရ၊ သဘာဝသယံဇာတ၊ ကုိးကြယ္သည့္ဘာသာ၊
ေနထုိင္တဲ့လူမ်ဳိးတုိ႔ရဲ႕ သေဘာသဘာဝကုိအေသးစိတ္ လာၿပီး ႏုိင္ငံရဲ႕မဟာဗ်ဴဟာ  (Strategy) ကုိခ်မွတ္တဲ့ဘာသာရပ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္

ပထဝီႏုိင္ငံေရးထဲမွာ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြါးေရး၊ ဘာသာေရး ႏွင့္စစ္ေရး စသည္တုိ႔ေရာေထြးဖြဲ႕စည္းထားတာကုိ ေတြ႕ရမွာပါ

ပထဝီႏုိင္ငံေရးဘယ္ကစလာသလဲ ေမးရင္ ၁၅ရာစုေႏွာင္းပုိင္းနဲ႔ ၁၆ ရာစုကစတယ္လုိ႔ေျပာလုိ႔ရပါတယ္ ၊  အဲဒီႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ အေနာက္ဥေရာပႏုိင္ငံေတြမွာေျမပံုေရးဆြဲတဲ့ အတတ္ပညာထြန္းကားလာေနပါၿပီ
ပထဝီဆုိတာကတည္ေနရာကုိၫြန္းပါတယ္ ဒီထဲမွာေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္ကုိေလ့လာမႈကအေရးပါပါတယ္

၁၆ရာစုအတြင္းေျမပံုေတြကုိ ေရးဆြဲလာႏုိင္တဲ့အတြတ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ေတြးေခၚပံုေတြေျပာင္းလဲလာပါတယ္
ပုိမုိအသံုးဝင္မဲ့ မဟာဗ်ဴဟာေတြကုိ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ပညာရွင္ေတြရဲ႕အၾကံေပးခ်က္နဲ႔ ခ်မွတ္လာႏုိင္ၾကပါတယ္
ဒီပညာရွင္ေတြထဲမွာမွ ၁၇ရာစု အလယ္ေလာက္ကေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ေဒါက္တာဝီလီလွ်ံ ပယ္တီ (Dr. William Petty) ဟာ ပထဝီႏုိင္ငံေရးကုိစတင္ မိတ္ဆက္ခဲ့သူလုိ႔ ေလ့လာသူေတြကသံုးသပ္ၾကပါတယ္
ဒီေအာက္စဖုိ႔ တကၠသုိလ္ ကခႏၶာေဗဒပညာရွင္ဟာ ၿဗိတိသွ်ကြၽန္းေတြရဲ႕ေျမပံုကုိ အေသးစိတ္ေလ့လာၿပီး ၿဗိတိသွ်ကြၽန္းေျမပံုစာအုပ္ (Atlas)ကုိ စနစ္တက်ျပဳစုၿပီးထုတ္ေဝခဲ့တာပါ
ဒီစာအုပ္ကုိ ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိးေတြဟာ ေခတ္သစ္ေျမပံုေတြမေပၚေပါက္ခင္အထိ ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ၾကာၾကာအသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္

ဒီေနာက္မွာေတာ့ ဆာဟာဖုိ႔ မကၠင္တာ (Sir Halford Mackinder)၊ေရဇယ္ (Razel)၊ ရူးေဒါ႔ ကေဂ်လိန္း (Rudolf Kjellen)၊ဂ်င္ဘယူေဟး (Jean Brunhes)၊ ဂ်က္အပ္ဆယ္(Jecques Ancel) စတဲ့ပထဝီႏုိင္ငံေရးပညာရွင္ေတြေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္

ဆာဟာဖုိ႔ မကၠင္တာက ဥေရာပနဲ႔အာရွထိစပ္ေနတဲ့ စတုရန္းမုိင္ ၂၁သန္း ပတ္လည္ ကြင္းျပင္ႀကီးကုိ
ႏွလံုးသားနယ္ေျမ( Heart Land) လုိ႔သတ္မွတ္ယူဆခဲ့ပါတယ္၊ဒီနယ္ေျမထဲမွာ ဂ်ာမနီ၊ ဩစႀတီးယား၊အိႏၵိယ၊တရုတ္၊တူရကီ နဲ႔ ရုရွားတုိ႔ရဲ႕ပုိင္နက္ေတြပါဝင္ပါတယ္
ဒီ ႏွလံုးသားနယ္ေျမကုိ သိမ္းပုိက္ႏုိင္တဲ့သူဟာ ကမၻာကုိႀကီးစုိးႏုိင္မယ္လုိ႔ေဟာကိန္း ထုတ္ခဲ့တာပါ
ဒီအယူအဆဟာ ၁၈ရာစုနဲ႔ ၁၉ရာစု ေတြမွာ စစ္ပြဲေပါင္းမ်ားစြာကုိျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္
ဒါအျပင္ ပထမနဲ႔ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီးအထိ ဒီအယူအဆေတြဟာလႊမ္းမုိးေနခဲ့ပါတယ္
နပုိလီယြန္(Napoleon) နဲ႔ ဟစ္တလာ (Hitler) တုိ႔ဟာဒီအယူအဆရွိသူေတြလုိ႔ သမုိင္းပညာရွင္ေတြက ယံုၾကည္ၾကပါတယ္

ႏွလံုးသားနယ္ေျမ


ဒီေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ ကမၻာ့ကုန္းေျမရဲ႕ ႏွစ္ဆေက်ာ္ရွိတဲ့ ေရျပင္ကုိစုိးမုိးေရးအယူအဆေတြေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္(Influence of Sea Power Upon History)၊ ဒါ႔အျပင္ ပညာရွင္ေတြအမ်ဳိးမ်ဳိးရဲ႕မတူညီတဲ့ေလ့လာမႈေပၚမူတည္ၿပီး
ေျမျပင္ကုိသာ အဓိကစုိးမုိးေရး (Infantry is the Queen of Battlefield)
ေလေၾကာင္းကုိလႊမ္းျခံဳႏုိင္မႈ (Air Supremacy) စတဲ့အယူအဆေတြကြဲျပားလာပါတယ္
ဒါကလဲႏုိင္ငံရဲ႕ပထဝီဝင္၊ လူဦးေရ၊ အက်ယ္အဝန္းေပၚမူတည္ပါလိမ့္မယ္၊

ဒါတင္မကေသး မဟာဗ်ဳဟာေျမာက္သယံဇာတ (Strategic Resource) ကုိေပါမ်ားစြာရရွိဘုိ႔လဲလုိအပ္ပါတယ္
ဒီအထဲကမွ ေရနံ (Oil)ဟာအဓိကအက်ဆံုးလုိ႔ေျပာလုိ႔ရပါတယ္
ဒုတိယကမၻာစစ္မွာ နာဇီဂ်ာမနီေတြစစ္႐ံႈးခဲ့တာ ဒီအခ်က္ကအဓိကပါ
ေရနံေပါႂကြယ္ဝတဲ့ အာဖရိကနဲ႔ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းနယ္ေျမေတြကုိ မထိန္းထားႏုိင္ခဲ့မႈက ဂ်ာမနီေတြရဲ႕
စစ္အစပုိင္းကဆက္တုိက္ေအာင္ပြဲခံႏုိင္မႈေတြကုိ ရပ္တန္႔ေစၿပီး ရလာဒ္ေတြကုိဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္ေစခဲ့တာပါ

လက္ရွိကမၻာေပၚရွိ တစ္ခုတည္းေသာ စူပါပါဝါျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ဒီအယူအဆအားလံုးကုိျဖည့္ဆီးဖုိ႔  ေဒၚလာဘီလီလွ်ံ ရာေပါင္းမ်ားစြာ( ကမၻာ့ကာကြယ္ေရးစရိတ္၏ တဝက္ေက်ာ္) သံုးၿပီး ဆယ္စုႏွစ္အေတာ္ၾကာၾကံ့ၾကံ့ခံႏုိင္ခဲ့တာပါ

ကမၻာ့တစ္ခုတည္းေသာစူပါပါဝါ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု

၂၀ရာစုအေစာပုိင္းကေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ပထဝီႏုိင္ငံေရးပညာရွင္ နီကုိလပ္ စပုိက္မင္း (Nicolas J.Spykman) ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပထဝီဝင္ (Geography of the Peace)အယူအဆဟာလည္း
ေႏွာင္းပညာရွင္ေတြအတြက္ အားထားစရာပါ
သူက ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖုိ႔ စုေပါင္းလက္နက္တပ္ဆင္ျခင္း၊ ပါဝါခ်ိန္ခြင္လွ်ာညီမွ်မႈ လုိအပ္တယ္လုိ႔
ေျပာခဲ့တာပါ
ဒါေတြကုိလည္း ၂၀ရာစုအတြင္းက စစ္ေအးကာလအတြင္းမွာ အထင္အရွားေတြ႕ခဲ့ရတာပါ

ျမန္မာ့ပထဝီႏုိင္ငံေရး

တည္ေနရာအက်ယ္အဝန္းနဲ႔ ရာသီဥတု

ျမန္မာ့ပထဝီႏုိင္ငံေရး ကုိေျပာရင္တည္ေနရာက ကအဓိကပါ
ကမၻာ့လူဦးေရအမ်ားဆံုးနဲ႔ စီးပြါးေရးထိပ္သီး ႏုိင္ငံႀကီး ႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့တရုတ္ နဲ႔ အိႏၵိယ ၾကားမွာ ကီလုိမီတာေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာထိစပ္၍ သပ္လွ်ဳိလ်က္တည္ရွိပါတယ္
ဧရိယာစတုရန္းမုိင္ေပါင္္း ၂၆၂၀၀၀ က်ယ္ဝန္းပါတယ္
ဒီကိန္းဂဏန္းဟာ ၿဗိတိသွ်ကြၽန္းရဲ႕ သံုးဆ၊ ဂ်ပန္ကြၽန္းထက္ ၂ဆ ရွိၿပီး
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တက္ဆပ္ျပည္နယ္ ( Texas) နီးပါးရွိပါတယ္

အိႏၵိယသမုဒၵရာနဲ႔ထိစပ္၍ ကမ္းရုိးတန္းေတာက္ေလွ်ာက္ ကီလုိမီတာ ၁၉၃၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္
အေရွ႕ေတာင္ဘက္မွာ ထုိင္းႏုိင္ငံ ႏွင့္လာအုိႏုိင္ငံ၊ အေနာက္ဘက္မွာ ဘင္ဂလားေဒ့ႏုိင္ငံတုိ႔နဲ႔လည္း အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္ပါတယ္

ျမန္မာႏွင့္အိမ္နီးခ်င္းမ်ား


ႏုိင္ငံကုိျဖတ္သန္းစီးဆင္းေနတဲ့ အဓိကျမစ္ႀကီး ၃ စင္းအျပင္ ျမစ္ငယ္ေပါင္း မ်ားစြာစီးဆင္းေနပါတယ္
ႀကီးမားလွတဲ့ရုိးမေတာင္တန္းေတြကလဲ သဘာဝေဘးအႏၲရယ္ကုိ ကာကြယ္ေပးပါတယ္
ေတာင္တန္းေတြနဲ႔ သစ္ေတာေတြရွိျခင္းက ရာသီဥတုကုိ မွ်တေစၿပီး ဥတု ၃ ခုကုိျဖစ္ေပၚေစပါတယ္
မုိးရာသီဥတုရွိျခင္းက က်ဴးေက်ာ္သူေတြကုိ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစပါတယ္
မဟာမိတ္ေတြဟာ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ျမန္မာျပည္စစ္မ်က္ႏွာမွာ ဂ်ပန္ေတြကုိ ခက္ခတ္ခဲခဲ တုိက္ထုတ္ခဲ့ရတဲ့ ရႊံ႕ထဲကစစ္ပြဲ ( Battle In Mud) ဆုိတာနာမည္ႀကီးပါတယ္

သဘာဝသယံဇာတ နဲ႔ သမုိင္းေၾကာင္း

သယံဇာတအေနနဲ႔ၾကည့္ရင္လည္း မထြက္သည့္တြင္းထြက္မရွိသေလာက္ပင္၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြျဖစ္ျခင္းကလဲ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕စိတ္ကုိႏူးညံ့ေစပါတယ္၊အားနာမႈ၊ အယံုလြယ္မႈ၊ ခင္မင္မႈေတြကလည္း ကုိလုိနီလုပ္လုိသူေတြအတြက္ အႀကိဳက္ပါ
သဘာဝသံယံဇာတေပါႂကြယ္မႈ လူဦးေရနဲ႔ အက်ယ္အဝန္း အခ်ဳိးအဆကြာဟာမႈ ေတြကလည္းပထဝီႏုိင္ငံေရးပညာရွင္ေတြအတြက္မ်က္စိက်စရာပါ
ဒါေၾကာင့္လည္း သမုိင္းမွာႏုိင္ငံရပ္ျခားတုိင္းျပည္ေတြရဲ႕က်ဴးေက်ာ္မႈကုိ မၾကာခဏဆုိသလုိရင္ဆုိင္ခဲ့ရတာ
၁၇ ရာစုအတြင္း ဆုိင္ယမ္(ထုိင္း) တုိ႔ရဲ႕က်ဴးေက်ာ္ရန္စမႈ၊ တရုတ္အင္ပါယာရဲ႕ ၄ႀကိမ္ တိတိက်ဴးေက်ာ္လာမႈ၊
၁၉ရာစုအတြင္း ၿဗိတိသွ်တုိ႔ရဲ႕ စစ္သံုးႀကိမ္ထုိးမႈ၊
၂၀ရာစုဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းမွာေတာ့  ဖက္စစ္ဂ်ပန္ေတြရဲ႕ႏွိပ္စက္မႈေတြကုိ ခံခဲ့ရပါတယ္၊
လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပုိင္းမွာလည္း ကြန္ျမဴနစ္ေတြကုိစစ္႐ံႈးၿပီး ထြက္ေျပးလာတဲ့ တရုတ္ကူမင္တန္တပ္မ်ား( ယခု ထုိင္ဝမ္)ကုိ ျမန္မာ့ေျမေပၚက ေမာင္းထုတ္ရျပန္ပါတယ္

ျမန္မာ့သယံဇာတေတြရဲ႕တည္ေနရာျပ ေျမပံု


ျမန္မာျပည္သားေတြစည္းလံုးရင္ အာရွမွာအားလံုးဖိန္႔ဖိန္႔တုန္ခဲ့ရသည္ႀကီးျဖစ္သည္
သုိ႔ေသာ္လည္း အေနာ္ရထာလက္ထက္ကစလုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအထိ စည္းလံုးခဲ့တဲ့ကာလက ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ခန္႔သာရွိပါတယ္
ဒီကာလေတြမွာျမန္မာျပည္ဟာေဒသတြင္းကႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေလးစားခန္႔ညားျခင္းကုိ ခံယူခဲ့ရတာပါ
ပထဝီႏုိင္ငံေရးအယူအဆေပၚေပါက္ၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိအေနာက္ႏုိင္ငံေတြကပုိမုိမ်က္စိက်လာပါတယ္
ကမၻာ့ေနမဝင္အင္ပါယာႀကီး ၿဗိတိသွ်ရဲ႕အကြက္က်က် သိမ္းပုိက္မႈကုိခံခဲ့ရပါတယ္
အဲဒီအခ်ိန္ကၿဗိတိသွ်ေတြဟာ ကမၻာ့ေပၚမွာေရတပ္အင္အားအႀကီးဆံုးပါ
ျမန္မာႏုိင္ငံကုိလဲဒီေရတပ္နဲ႔ဘဲ ဝင္ေရာက္သိမ္းပုိက္ခဲ့တာပါ

ရာစုႏွစ္တခုေလာက္ကုိလုိနီျဖစ္ၿပီးေနာက္ ဒုတိယကမၻာစစ္ အတြင္းဖက္စစ္ေတြကသိမ္းပုိက္ခဲ့ျပန္ပါတယ္
ဒီေနာက္မွာေတာ့မဟာမိတ္တပ္ေတြရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ဂ်ပန္ေတြကုိတုိက္ထုတ္ၿပီး
စစ္ႀကီးအၿပီး ၁၉၄၈မွာေတာ့ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့ပါတယ္

ဒီေနာက္မွာေတာ့ျပည္တြင္းျပည္ပ ရန္ေတြကုိ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရျပန္ပါတယ္
ခုထိလဲတုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ ေတြနဲ႔ထာဝရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရေသးပါဘူး
လက္နက္ကုိင္အုပ္စုေတြဟာ အျခားႏုိင္ငံေတြရွိလက္နက္ကုိင္ေတြလုိ ျပည္ပအကူအညီကုိ အဓိကယူတာမဟုတ္ဘဲ မိမိတုိ႔ထိန္းခ်ဳပ္ရာ နယ္ေျမေတြက သယံဇာတေတြကုိ တရားမဝင္ေရာင္းခ်ၿပီး
ႀကီးမားၿပီး ေတာင့္တင္းတဲ့စစ္တပ္ေတြကုိ တည္ေဆာက္ခဲ့တာေၾကာင့္လည္း ဒီတုိက္ပြဲေတြဟာမၿပီးျပတ္ေသးတာပါ

လူဦးေရအခ်ဳိးအစား

ရပ္ဇယ္ (Razel) ကႏုိင္ငံတခုရဲ႕အင္အားဟာ လူဦးေရေပၚမွာမူတည္တယ္လုိ႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြအရ လူဦးေရစုစုေပါင္း သန္း ၅၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္
ဧရိယာ စတုရန္းမုိင္ေပါင္း ၂၆၂၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ဒီတုိင္းျပည္မွာ ဒီလူဦးေရကအလြန္နည္းပါးပါတယ္
အိမ္နီးနားခ်င္းတုိင္းျပည္ေတြျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယ မွာ လူဦးေရ သန္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္၊ တရုတ္မွာ သန္း ၁၃၀၀ေက်ာ္၊ ဘင္ဂလားေဒ့ မွာ သန္း၁၅၀ ၊ ထုိင္းမွာ လူဦးေရ သန္း ၈၀ နီးပါရွိပါတယ္

ဒီလုိလူဦးေရထူထပ္တဲ့ တုိင္းျပည္ေတြၾကားမွၾကံ့ၾကံ့ခံႏုိင္ဘုိ႔ဆုိ စည္းကမ္းျပည့္ဝတဲ့အမ်ဳိးသားေရးဝါဒရွိဖုိ႔လုိသလုိ၊ ေခတ္မွီၿပီး ေလ့က်င့္သားျပည့္ဝတဲ့တပ္မေတာ္လဲရွိဖုိ႔လုိပါတယ္
ျမန္မာ့သမုိင္းမွာျပန္ၾကည့္ရင္ ဒီလုိအခ်က္ေတြျပည့္စံုတဲ့ကာလမွာ
အဘက္ဘက္ကတုိးတက္ခဲ့ၿပီး ေဒသတြင္းမွာစူပါပါဝါျဖစ္ခဲ့တာပါ

စစ္ေရး

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ မဟာဗ်ဳဟာလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာတည္ရွိလုိ႔ စစ္ေရးအရလဲအေရးပါပါတယ္
ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ျမန္မာျပည္ကုိျဖတ္သန္းၿပီး ေဖာက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္လမ္းမႀကီး (Burma Road)ဟာ
မဟာမိတ္တပ္ေတြအတြက္ အဓိက ေထာက္ပံ့ေရးလမ္းေၾကာင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္
ဒါဟာစစ္ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္အလြန္အေရးပါတဲ့အခ်က္ပါ

ျမန္မာအတြက္အဓိကရန္သူဟာ တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယပါ
ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ဒီႏုိင္ငံႀကီးေတြဟာ လူဦးေရမ်ားသေလာက္ စားနပ္ရိကၡါေတြစုိက္ပ်ဳိးဖုိ႔ေနရာရွားပါတယ္
ေျမလြတ္ေျမရုိင္းေတြအေတာ္မ်ားမ်ားရွိေပမဲ့ စုိက္ပ်ဳိးႏုိင္တဲ့ေျမဆီလႊာရွိတဲ့ ေနရာကနည္းပါတယ္
(အထူးသျဖင့္တရုတ္ျပည္ပါ)
ဒီအတြက္ဒီႏုိင္ငံေတြဟာ နယ္ေျမသစ္ေတြကုိအပူတျပင္းလုိခ်င္ေနၾကတာပါ

ဘင္ဂလားေဒ့ ႏွင့္ ထုိင္းကေတာ့ မိမိတုိ႔လုိဘဲ တုိင္းျပည္တြင္းကိစၥေတြကုိ ေျဖရွင္းေနရခ်ိန္ကမ်ားတာမုိ႔
စုိးရိန္စရာမရွိပါဘူး
ျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာင္ နယ္စပ္ေဒသမွာ ကန္႔သတ္စစ္ ( Limited War) သာျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္
လာအုိကေတာ့ မိမိတုိ႔ကုိယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ဖုိ႔အင္အားမရွိပါဘူး

အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကလဲ သူတုိ႔ရဲ႕အက်ဳိးစီးပြါးမ်ားမ်ားစားစားမရွိဘဲ ဒီအကုန္က်မ်ားလွတဲ့စစ္ပြဲေတြကုိ
ဖန္တီးေလ့မရွိပါဘူး

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္


ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈနဲ႔အတူေပၚေပါက္လာတဲ့ တပ္မေတာ္ဟာ
ခုဆုိ သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ နီးပါးရွိပါၿပီ
ဒီကာလအတြင္းမွာ တပ္မေတာ္ဟာ ျပည္တြင္းရန္၊ ျပည္ပရန္ ေတြကုိ ဆက္တုိက္ ေတာ္လွန္ခဲ့လုိ႔
စစ္ေရး
အေတြ႕အၾကံဳအရ ေဒသတြင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိထိပ္တန္းမွာရွိပါတယ္
သုိ႔ေသာ္လဲ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေခတ္မမွီမႈ၊ ေအာက္ေျခတပ္သားေတြရဲ႕ ပညာရည္နည္းပါး
မႈေတြကလဲ ျပသနာအလြန္ႀကီးပါတယ္
ဒါေၾကာင့္ တုိက္ပြဲေတြမွာ အက်အဆံုးမ်ားတဲ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြလဲရွိေနတာပါ
ထုိ႔အျပင္ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံေတြကုိေတာ့ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္းမရွိေသးပါဘူး

ေရႊေခတ္

ဒီေတာ့ ေရႊထီးေဆာင္းတဲ့ကာလကလုိ ျပန္ျဖစ္ေအာင္ဘယ္လုိလုပ္မလဲ
အဓိကကေတာ့ တုိင္းျပည္မွာၿငိမ္းခ်မ္းေအာင္လုပ္ရပါမယ္
စီးပြါးေရးဖံြ႕ၿဖိဳးတာနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟာအျပန္အလွန္ မွီခုိေနပါတယ္

စီးပြါးေရးမဖံြ႕ၿဖိဳးတာေၾကာင့္ ဆန္႔က်င္တဲ့အုပ္စုေတြေပၚလာႏုိင္သလုိ
ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိျခင္းကလဲ စီးပြါးေရးကုိကေမာက္ကမျဖစ္ေစပါတယ္
ဒီအတြက္ ဆန္႔က်င္သူေတြနဲ႔ညိႇႏႈိင္းၿပီး ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အက်ဳိးရွိမဲ့ အေျဖ (Win Win Solution) ေတြကုိရွာထုတ္ရမွာပါ

ဒီလုိႏုိင္ငံေရးအရ အေျဖရွာႏုိင္မွသာ ပညာေရးနဲ႔ စီးပြါးေရး တုိးတက္ဖုိ႔ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မွာပါ
စီးပြါးေရးတုိးတက္လာရင္ အျခား လူမႈေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စစ္ေရးတုိ႔ကုိ ဖံြ႕ၿဖိဳးေအာင္ေငြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသံုးႏုိင္မွာပါ
ဒီလုိသာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရင္ ဆယ္စုႏွစ္တခုအတြင္းမွာ အာရွပစိဖိတ္ေဒသ၌ ေနာက္ထပ္ပါဝါသစ္တခုေပၚေပါက္လာမွာအေသအခ်ာပါ…….။

                                                                               ဆင္ျဖဴရွင္
                                                                           ေအာက္တုိဘာ ၁၅၊ ၂၀၁၂

ကုိးကား။ ။ ပထဝီႏုိင္ငံေရး (ေသာင္းထုိက္)
               ATLAS OF THE WORLD ( National Geographic)
               ATLAS OF THE WORLD ( Gareth Stevens)














Saturday, October 13, 2012

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏုိဗယ္ဆုႏွင့္ ျမန္မာသမၼတ

ေအာက္တုိဘာ ၁၂ ရက္ေန႔က ေနာ္ေဝးႏုိင္ငံမွာက်င္းပခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏုိဗယ္ဆုေပးအပ္ပြဲမွာ ေဝဖန္မႈေတြနဲ႔အတူ ဥေရာပသမၼဂၢ (European Union) က ရရွိခဲ့ပါတယ္

အဲမတုိင္ခင္ကထြက္ေပၚခဲ့တဲ့  ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းစာရင္းမွာ ပါဝင္တဲ့ တစ္ေပးခံရတဲ့သူေတြကုိ ေလးစားသူေတြအတြက္ ဒီရလဒ္က အေတာ္ေလးကစိတ္သိကေအာက္ျဖစ္စရာပါ ဒါေပမဲ့ဒီဆန္ကာတင္ခန္႔မွန္းမႈထဲမွာ ပါဝင္တဲ့သူေတြဟာဒီဆုကုိလုိခ်င္လုိ႔ သူတုိ႔အဲလုိေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္တာေသခ်ာပါတယ္

ဒီအထဲကမွ ျမန္မာသမၼတကုိ အားခဲထားတဲ့ျမန္မာေတြအဖုိ႔ စိတ္မေကာင္းစရာပါ 
ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ဒီစာရင္းထဲမွာအျငင္းပြါးမႈေတြနဲ႔အတူ ပါဝင္ခဲ့တာပါ သုိ႔ေသာ္လည္းျမန္မာလူထုအပါအဝင္ အတုိက္အခံအေတာ္မ်ားမ်ားက သူ႔ကုိရေစခ်င္တဲ့ အျပဳသေဘာရွိပါတယ္
ဒီလုိဆန္ခါတင္စာရင္း(ခန္႔မွန္းခ်က္သာျဖစ္သည္၊ ႏုိဗယ္ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ကမည္သည့္အခါကမွ
တရားဝင္ထုတ္ျပန္ေလ့မရွိေပ)မွာ ပါဝင္ႏုိင္ခဲ့တဲ့သမၼတရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈေတြကုိၾကည့္ရေအာင္ပါ

ျမန္မာသမၼတဦးသိန္းစိန္ကုလသမၼဂၢဌာနခ်ဳပ္တြင္မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားေနစဥ္



ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ဒီတုိေတာင္းလွတဲ့ႏွစ္အတြင္း ေအာင္ျမင္တဲ့အေျပာင္းအလဲ
လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေတြကုိၾကည့္ရင္ျမန္မာ့သမုိင္းမွာ မရွိသေလာက္ပါဘဲ
၂၀၁၀ေရြးေကာက္ပြဲမွာအျငင္းပြါးမႈေတြ၊ ေဝဖန္တုိက္ခုိက္မႈေတြနဲ႔ အႏုိင္ရေရြးခ်ယ္ခံရၿပီး သမၼတအျဖစ္က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆုိခဲ့ပါတယ္

သမၼတသစ္ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ပထမဆံုးလုပ္ေဆာင္မႈက ျမန္မာ့အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕သမီးျဖစ္တဲ့ အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ကေနလႊတ္ေပးခဲ့တာပါ

ဒီေနာက္မွာေတာ့ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕မဟာမိတ္ တရုတ္နဲ႔တြဲလုပ္ကုိင္ေနတဲ့ ေဒၚလာ ၃ဘီလ်ံေက်ာ္တန္ဘုိးရွိတဲ့ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းကုိ ျပည္သူေတြရဲ႕ေတာင္းဆုိမႈေၾကာင့္ ရပ္ဆုိင္းလုိက္ပါတယ္

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားရာေပါင္းမ်ားစြာကုိ ဆက္တုိက္လႊတ္ေပးခဲ့ပါတယ္
ျပည္ပေရာက္အတုိက္အခံနဲ႔ ပညာရွင္ေတြအျပင္ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြကုိပါ ျပည္ေတာ္ျပန္ဘုိ႔တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္
အတုိက္အခံေတြနဲ႔လည္းေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြဆက္တုိက္လုပ္ခဲ့ပါတယ္

ဒါ႔အျပင္ ျပည္တြင္းလက္နက္ကုိင္အုပ္စု ေတြနဲ႔လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိဆက္တုိက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္
ျမန္မာ့ျပည္တြင္းစစ္ဟာ ကမၻာသမုိင္းမွာ စာတင္ရေလာက္ေအာင္ရွည္ၾကာလွပါတယ္
တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုစုေပါင္း ၁၃၅ မ်ဳိးအနက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလက္နက္ကုိင္ၿပီးအစုိးရကုိဆန္႔က်င္ေနခဲ့ၾကတာပါ
ဒါေတြဟာ ၁၉ရာစုအတြင္းက ၿဗိတိသွ်ကုိလုိနီေတြရဲ႕ရက္စက္လွတဲ့ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္( Divide & Rule) ေၾကာင့္ပါ
လြတ္လပ္ေရးရၿပီးတုိင္ေအာင္ ဒါေတြဟာမၿပီးျပတ္ဘဲ မေရမတြက္ႏုိင္ေသာတုိက္ပြဲေတြဟာဆက္လက္ျဖစ္ပြါးခဲ့ပါတယ္ အသက္အုိးအိမ္မ်ားစြာလည္းဆံုး႐ံႈးခဲ့ရပါတယ္

ကမၻာ့အေတြးအေခၚပညာရွင္ Aristotle ရဲ႕ "စစ္ဆုိတာရွိမွ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရွိမယ္" ဆုိတဲ့စကားကုိသတိရစရာပါဘဲ
သမၼတဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ တပ္မေတာ္ကျဖစ္ေစ၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ဘက္ကျဖစ္ေစ တေယာက္ေယာက္ ထိခုိက္က်ဆံုးတာဟာ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ဆံုး႐ံႈးမႈလုိ႔ခံယူၿပီး ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္

တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႔ေတြ႕ဆံုၿပီးသေဘာတူညီမႈေတြနဲ႔နားလည္မႈတည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့တာပါ
ေျမာက္ပုိင္းကကခ်င္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕(KIA) နဲ႔သာ ခုထိသေဘာတူညီမႈမရေသးဘဲတုိက္ပြဲေတြဆက္လက္ျဖစ္ေနခဲ့တာပါ
ဒါကလည္း ျပည္ပ ပေယာဂေၾကာင့္လုိ႔ယူဆသူေတြလည္းရွိပါတယ္
KIA စစ္သားမ်ားကင္းလွည့္ေနစဥ္
ထုိ႔ေနာက္ရခုိင္ျပည္နယ္က လူမ်ဳိးေရးအထိကရံုးေတြမွာလဲျပည္သူ႔ဆႏၵနဲ႔အညီကုလသမၼဂၢနဲ႔
လက္တြဲၿပီး အတတ္ႏုိင္ဆံုးေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေျဖရွင္းႏုိင္ခဲ့ပါတယ္

ဒီႏွစ္အတြင္းမွာလည္း သမၼတကအေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕စီးပြါးေရးပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိ
ရပ္တန္႔သြားေအာင္စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္
ဒါဟာအေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ယံုၾကည္မႈရေအာင္ သမၼတကအခ်ိန္တုိ
အတြင္းမွာလုပ္ျပခဲ့တာပါ၊(မည္သည့္ႏုိင္ငံကမွ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား၏ စီးပြါးေရးပိတ္ဆုိ႔မႈကုိ
ျမန္မာကဲ့သုိ႔ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ရပ္တန္႔ေအာင္မလုပ္ျပႏုိင္ခဲ့ေပ)

ျမန္မာသမၼတက သူ႔ရဲ႕အေမရိကန္ခရီးစဥ္မွာလဲ ကုလသမၼဂၢႏုိင္ငံေတြၾကားမွာ ျမန္မာကုိ မ်က္ႏွာပန္းလွေအာင္ ႀကိဳးစားႏုိင္ခဲ့ပါတယ္
သူ႔ခရီးစဥ္ကအျပန္ရန္ကုန္ေလဆိပ္အေရာက္မွာ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာျပည္သူေတြရဲ႕ မိမိသေဘာဆႏၵအတုိင္းႀကိဳဆုိမႈကုိ ပထမဆံုးအႀကိမ္ အံ့ဩစြာရင္ဆုိင္ခဲ့ရတာပါ
ဒါေတြဟာသမၼတာအတြက္ေရွ႕ဆက္ေလွ်ာက္ရမဲ့ ခရီးၾကမ္းေတြအတြက္ အားေဆးေတြပါ

စစ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းႀကီးေတြေနာက္ကြယ္ကႀကိဳးကုိင္ေနတုန္းလုိ႔ ယူဆသူေတြက
ဒီလုိသမၼတကုိ ျပည္သူေတြကအားေပးေထာက္ခံမႈေတြဟာ သမၼတ(ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း)ကုိေတြေဝေနေစတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကုိ ျပတ္သားခုိင္မာေစမယ္လုိ႔ယံုၾကည္ပါတယ္

ျပည္သူေတြနဲ႔အနီးကပ္ရွိေနဘုိ႔၊ ျပည္သူ႔စကားသံအမွန္ကုိၾကားရဘုိ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကုိလည္း
လမ္းဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္ (ခုလက္ရွိၫြန္းကိန္းေတြအရ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေနသည္
အာရွတုိက္ရွိႏုိင္ငံမ်ား၏ ထက္ဝက္ကုိေက်ာ္သြားခဲ့ၿပီျဖစ္သည္)

ႏုိင္ငံတကာကလည္းရင္းႏွီးျမဳပ္ႏံွဘုိ႔ ေနာက္က်တဲ့ေျခေထာက္သစၥာေဖာက္လုိ႔ ခံယူထားသလားထင္ရေအာင္
သူတင္ကုိယ္တင္လာေရာက္ေဆြးေႏြးေနပါၿပီ
ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သန္း ၆၀ ေသာျပည္သူေတြ(ကုလသမၼဂၢခန္႔မွန္း) ရဲ႕ရာစုႏွစ္ဝက္ေလာက္ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ျပန္လည္ရွင္သန္လာေအာင္သမၼတနဲ႔ အတုိက္အခံ ေတြကပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေတြ႕ရပါတယ္

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာေဒသတြင္းမွာအဆင္းရဲဆံုးျပည္သူေတြရွိတဲ့ႏုိင္ငံပါ
လူတေရာက္ရဲ႕ပ်မ္းမွ်တေန႔ဝင္ေငြက ၁ ေဒၚလာေအာက္သာရွိပါတယ္(ကမၻာ့ဘဏ္ခန္႔မွန္း)
ဒါ႔အျပင္ က်န္းမာေရးနဲ႔လံုးဝမညီၫြတ္တဲ့ လူမႈဘဝေတြမွာေနထုိင္ေနရတာပါ၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြကုိလည္းမၾကာခဏဆုိသလုိခံေနရတာပါ
ျမန္မာျပည္သူလူထု၏ေန႔စဥ္ဘဝ

ခုေတာ့ဒီျပည္သူေတြအတြက္သမုိင္းမွာတခါမွမရတဲ့ အခြင့္အေရးေတြကုိတေျဖးေျဖးျခင္းရရွိလာေနပါၿပီ
တခ်ိန္ကအာရွမွာအခ်မ္းသာဆံုးလုိ႔ သမုိင္းစာမ်က္ႏွာေတြအရသာ ယံုၾကည္ခဲ့ရတယ္၊ ဒီလုိသမုိင္းအစဥ္အလာေတြျပန္ရေအာင္ သမၼတရဲ႕အစုိးရနဲ႔အတုိက္အခံ အမတ္ေတြကလႊတ္ေတာ္ထဲမွာ  ရင္းႏွီးပြင့္လင္းစြာ ေဆြးေႏြးေနၾကပါၿပီ
(ပထီဝီအရမဟာဗ်ဴဟာက်မႉ၊သယံဇာတေပါႂကြယ္မႈ၊လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္မ်ားေစ်းႏႈန္းသက္သာမႈ၊ ယဥ္ေက်းေသာဗုဒၶဘာသာျဖစ္မႈေတြကလဲရင္းႏွီးျမဳပ္ႏံွလုိသူေတြအတြက္မ်က္စိက်စရာပါ)

အခ်ဳပ္ကုိေျပာရရင္ဒီလုိတုိးတက္မႈေတြ ျဖစ္လာတာဟာ သမၼတတေယာက္ထဲလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာမဟုတ္ေပမဲ့ဦးသိန္းစိန္ကအဓိကက်တဲ့ေနရာကပါဝင္ဦးေဆာင္ခဲ့တာပါ
သမၼတတာဝန္ကုိ သက္တမ္းတခုသာထမ္းေဆာင္မယ္လုိ႔ေျပာခဲ့တာကလည္း အာဏာရဘုိ႔နည္းမ်ဳိးစံုသံုးေလ့ရွိတဲ့ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြအတြက္ အတုယူစရာပါ
ကခ်င္အေရးနဲ႔ စီးပြါးေရးကုိသာေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ႏုိင္ရင္ ျမန္မာ့သမုိင္းမွာအတုယူစရာေခါင္းေဆာင္နည္းပါး
လွတဲ့စာရင္းကုိတေယာက္တုိးေစမွာပါ

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏုိဗယ္ဆုဆုိတာ ကမၻာ့ေပၚရွိျပသနာေတြကုိ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းေျဖရွင္းတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ ဒါမွမဟုတ္
အဖြဲ႕အစည္းကုိ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္ကစၿပီး ႏွစ္စဥ္(ႏွစ္အနည္းငယ္သာမက်င္းပျဖစ္)ေပးအပ္ေလ့ရွိတာပါ
ေတာင္အာဖရိကေခါင္းေဆာင္နယ္ဆင္မင္ဒဲလား ဟာ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာဆန္ကာတင္စာရင္းသာပါၿပီးလြဲေခ်ာ္ခဲ့ပါတယ္
သုိ႔ေသာ္လည္း ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့လက္ခံရရွိခဲ့ပါတယ္(ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၁၉၉၁ခုႏွစ္တြင္လက္ခံရရွိခဲ့သည္)

သမၼတဦးသိန္းစိန္သည္ကလည္း ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ႏုိဗယ္ဆုကုိ လက္ခံရရွိမယ္
မရွိဘူးဆုိတာေတာ့ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါ

ဒါေပမဲ့သမၼတဦးသိန္းစိန္ဟာၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏုိဗယ္ဆုကုိရသည္ျဖစ္ေစ မရသည္ျဖစ္ေစႏုိင္ငံအက်ဳိးစီးပြါး၊
ျပည္သူ႔ဆႏၵေတြကုိ သူ႔သက္တမ္းကုန္သည့္တုိင္ေအာင္ အတုိက္အခံေရာ၊ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ပါ ေနာက္မဆုတ္တမ္း ေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆုိတာ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက
အျပည့္အဝ ယံုၾကည္တာအေသအခ်ာပါ.........

                                                                                          
                                                                                     ဆင္ျဖဴရွင္
                                                                               ေအာက္တုိဘာ ၁၃၊ ၂၀၁၂